IBS-C (Constipation) के लिए असरदार योग चार्ट
यह चार्ट दिन में 7–10 योगासनों और प्राणायाम के साथ बनाया गया है। इसे रोजाना अपनाएँ और 1 महीने में IBS-C में सुधार अनुभव करें।
सुबह (खाली पेट – 30–40 मिनट)
- पवनमुक्तासन (Gas Release Pose) – 3 मिनट पेट की गैस निकलती है और कब्ज़ कम होती है।
- भुजंगासन (Cobra Pose) – 2 मिनट पेट और आँतों पर दबाव डालकर पाचन सुधारता है।
- शशांकासन (Child Pose) – 2 मिनट पेट की मांसपेशियों को रिलैक्स करता है और कब्ज़ कम करता है।
- वृक्षासन (Tree Pose) – 1 मिनट प्रति पैर पेट और डाइजेशन को संतुलित करता है।
- अधोमुखश्वानासन (Downward Dog Pose) – 2 मिनट पेट और लीवर पर रक्त परिसंचरण बढ़ाता है।
- सुप्तवज्रासन (Reclined Thunderbolt Pose) – 2 मिनट पेट की क्रिया को सुधारता है।
- अनुलोम–विलोम प्राणायाम (Alternate Nostril Breathing) – 5 मिनट डाइजेशन और नर्वस सिस्टम संतुलित करता है।
- कपालभाति प्राणायाम (Kapalbhati) – 3 मिनट पेट की मांसपेशियों को एक्टिवेट करता है और कब्ज़ दूर करता है।
- ध्यान (Meditation) – 5 मिनट मानसिक तनाव कम करता है, IBS-C पर असर डालता है।
सप्ताह के हिसाब से रोटेशन
| दिन | योगासन / प्राणायाम |
|---|---|
| सोमवार | पवनमुक्तासन, भुजंगासन, शशांकासन, वृक्षासन, अनुलोम–विलोम, कपालभाति, ध्यान |
| मंगलवार | पवनमुक्तासन, अधोमुखश्वानासन, भुजंगासन, सुप्तवज्रासन, वृक्षासन, अनुलोम–विलोम, ध्यान |
| बुधवार | पवनमुक्तासन, शशांकासन, भुजंगासन, वृक्षासन, अधोमुखश्वानासन, कपालभाति, ध्यान |
| गुरुवार | पवनमुक्तासन, भुजंगासन, सुप्तवज्रासन, वृक्षासन, अनुलोम–विलोम, ध्यान |
| शुक्रवार | पवनमुक्तासन, शशांकासन, अधोमुखश्वानासन, वृक्षासन, कपालभाति, ध्यान |
| शनिवार | पवनमुक्तासन, भुजंगासन, वृक्षासन, सुप्तवज्रासन, अनुलोम–विलोम, ध्यान |
| रविवार | आराम + हल्की सैर + ध्यान 10–15 मिनट |
विशेष टिप्स
- खाली पेट योग करें।
- योग से पहले 1–2 ग्लास गुनगुना पानी पिएँ।
- आसन धीरे–धीरे करें और दर्द होने पर रोक दें।
- फाइबर, हरी सब्जियाँ, दही, दालें और नारियल पानी शामिल करें।
- रोजाना 30–40 मिनट योग करना जरूरी है।
Comments
Post a Comment